Γραπτές Ερωτήσεις - Περιβάλλον
Γραπτές Ερωτήσεις της Ευρωβουλευτή Μαρίας Ζαχαρίας για το Περιβάλλον
ΕΡΩΤΗΣΗ:
Ερώτηση προτεραιότητας με αίτημα γραπτής απάντησης P-001876/2026
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Μαρία Ζαχαρία (NI)
Θέμα: Υποβάθμιση περιοχής Natura 2000 στην Αχλάδα Φλώρινας και πιθανή υπονόμευση του ενωσιακού πλαισίου εκπομπών
Στην Αχλάδα Φλώρινας αναπτύσσεται εκτεταμένη εξορυκτική δραστηριότητα λιγνίτη, σε άμεση γειτνίαση με την περιοχή Natura 2000 «Όρος Βόρας (Καϊμακτσαλάν)» (GR1340004). Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, έχουν επέλθει εκτεταμένες αλλοιώσεις οικοτόπων και ανεπαρκής ή μη αποδεδειγμένη αποκατάσταση, ενώ παράλληλα προωθούνται οριζόντιες επιτρεπόμενες χρήσεις εντός περιοχών Natura 2000, χωρίς σαφή διαφοροποίηση επιπέδων προστασίας. Επιπλέον, υπάρχουν πληροφορίες ότι μέρος του εξορυσσόμενου λιγνίτη εξάγεται προς τα Σκόπια για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία επανεισάγεται στην Ένωση, γεγονός που εγείρει ζητήματα ως προς την αποτελεσματικότητα του πλαισίου ETS-CBAM και τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα μέσω εισαγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας.
Ερωτάται η Επιτροπή:
- Έχει ζητήσει —ή προτίθεται να ζητήσει— από τις ελληνικές αρχές πλήρη στοιχεία και δέουσα τεκμηρίωση συμμόρφωσης με το άρθρο 6 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ ως προς την αποφυγή υποβάθμισης και την επαρκή αποκατάσταση στην Αχλάδα;
- Πώς αξιολογεί, υπό το πρίσμα του ενωσιακού δικαίου, την επαναλαμβανόμενη πρακτική υποβάθμισης και μη αποκατάστασης σε περιοχές Natura 2000 στην Ελλάδα;
- Θεωρεί ότι η περιγραφόμενη πρακτική εξαγωγής λιγνίτη και επανεισαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας απαιτεί ειδικό έλεγχο ως προς την αποτελεσματικότητα του ETS-CBAM και τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα;
Κατάθεση: 6.5.2026
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:
ΕL
P-001876/2026
Απάντηση της κ. Roswall
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(3.7.2026)
Το Όρος Βόρας (κωδικός τοποθεσίας: GR1240008) είναι ζώνη ειδικής προστασίας σύμφωνα με την οδηγία για τα άγρια πτηνά. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 3 της οδηγίας για τους οικοτόπους, κάθε σχέδιο ή έργο το οποίο είναι δυνατόν να έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις σε τόπο Natura 2000, καθεαυτό ή από κοινού με άλλα σχέδια ή έργα, πρέπει να εκτιμάται δεόντως ως προς τις επιπτώσεις του στον εν λόγω τόπο, λαμβανομένων υπόψη των στόχων διατήρησης του τόπου, και μπορεί να εγκριθεί εάν δεν παραβλάπτει την ακεραιότητα του τόπου περί του οποίου πρόκειται. Εξαιρέσεις από την υποχρέωση αυτή μπορούν να γίνουν δεκτές υπό τους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 4. Με την επιφύλαξη του ρόλου της Επιτροπής ως θεματοφύλακα των Συνθηκών, εναπόκειται πρωτίστως στις ελληνικές αρχές να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση με το περιβαλλοντικό δίκαιο της ΕΕ.
Τον Ιούνιο του 2025 η Επιτροπή απέστειλε στην Ελλάδα προειδοποιητική επιστολή δυνάμει του άρθρου 260 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ, επειδή δεν συμμορφώθηκε με την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ της 17ης Δεκεμβρίου 2020 όσον αφορά τη διατήρηση της φύσης, δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν είχε ακόμη θεσπίσει τα αναγκαία μέτρα διατήρησης για 239 τόπους Natura 2000.
Οι εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ από τη Βόρεια Μακεδονία υπόκεινται στον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (ΜΣΠΑ) της ΕΕ για την πρόληψη του κινδύνου διαρροής άνθρακα, με τον οποίο διασφαλίζεται ότι το κόστος άνθρακα της εισαγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας είναι ισοδύναμο με το κόστος άνθρακα της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται στην ΕΕ. Η μεθοδολογία που χρησιμοποιείται στο πλαίσιο του ΜΣΠΑ για τον προσδιορισμό των ενσωματωμένων εκπομπών και της υποχρέωσης ΜΣΠΑ αντικατοπτρίζει την ένταση εκπομπών της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται σε τρίτη χώρα (π.χ. εάν βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον λιγνίτη), ενώ παρέχεται παράλληλα η δυνατότητα αναφοράς των πραγματικών εκπομπών για την ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές όταν πληρούνται οι αντίστοιχες προϋποθέσεις.
