Η κυβέρνηση παρουσιάζει το νέο νομοσχέδιο ως «μεταρρύθμιση» για τη διαχείριση του νερού.
Η πραγματική συζήτηση όμως δεν είναι αν χρειάζεται καλύτερη οργάνωση.
Χρειάζεται.
Η πραγματική συζήτηση είναι ποιος θα ελέγχει το νερό.
Η Ελλάδα χρειάζεται έναν ενιαίο, 100% δημόσιο κρατικό φορέα ύδρευσης και αποχέτευσης, χωρίς ιδιώτες μετόχους, χωρίς χρηματιστηριακή λογική, χωρίς τοπικούς άρχοντες που δημιουργούν ελλείμματα και χωρίς δυνατότητα ιδιωτικοποίησης.
Το νερό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως επιχειρηματική δραστηριότητα. Είναι προϋπόθεση ζωής, δημόσιας υγείας και ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Η Ολομέλεια του ΣτΕ, με την απόφαση 1906/2014, έκρινε ότι η απομάκρυνση του Δημοσίου από τον έλεγχο της ΕΥΔΑΠ έθετε σε κίνδυνο τη συνέχεια της υπηρεσίας, την ποιότητα του νερού, την προσιτή πρόσβαση, την προστασία της δημόσιας υγείας.
Στις αποφάσεις 190 και 191/2022, το ΣτΕ προχώρησε ακόμη περισσότερο: έκρινε προβληματική όχι μόνο την πώληση σε ιδιώτες, αλλά και τη μεταφορά του ουσιαστικού διοικητικού ελέγχου σε φορέα που δεν ελεγχόταν άμεσα και αποκλειστικά από το Ελληνικό Δημόσιο. Η συνταγματική βάση ήταν κυρίως τα άρθρα 5 παρ. 5 και 21 παρ. 3 του Συντάγματος για την προστασία της υγείας.
Η νομολογία αυτή σημαίνει ότι δεν αρκεί:
«Το Δημόσιο έχει ακόμη την πλειοψηφία των μετοχών».
Χρειάζεται να εξεταστεί αν το Δημόσιο διατηρεί πραγματικό, άμεσο και αποτελεσματικό έλεγχο στη διοίκηση, στην τιμολογιακή πολιτική, στις επενδύσεις, στην καθολικότητα της υπηρεσίας, στην προστασία των ευάλωτων, στην απαγόρευση διακοπών, στη διαχείριση των υποδομών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επίσης δεν επιβάλλει την ιδιωτικοποίηση του νερού. Η επιλογή του μοντέλου διαχείρισης ανήκει στο ελληνικό κράτος.
Αν, λοιπόν, η κυβέρνηση πιστεύει πραγματικά ότι χρειάζεται ενοποίηση των υπηρεσιών, ας φέρει έναν 100% δημόσιο εθνικό οργανισμό ύδρευσης, που θα λογοδοτεί αποκλειστικά στο κράτος και στους πολίτες.
Όχι δύο εισηγμένες ανώνυμες εταιρείες.
Όχι λογική εταιρικής κερδοφορίας.
Όχι ένα μοντέλο που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής ιδιωτικοποίησης.
Το νερό δεν ανήκει ούτε στις αγορές ούτε στους μετόχους. Ανήκει σε όλους τους πολίτες.