Αχλάδα Φλώρινας: Η Κομισιόν επιβεβαιώνει το αυστηρό καθεστώς προστασίας του Όρους Βόρα και εκθέτει ξανά την Ελλάδα για τη Natura 2000
Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην κοινοβουλευτική ερώτησή της ευρωβουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας, Μαρία Ζαχαρία. για την Αχλάδα Φλώρινας είναι αποκαλυπτική και καταρρίπτει κάθε προσπάθεια υποβάθμισης της υπόθεσης.
Η Κομισιόν επιβεβαιώνει ρητά ότι το Όρος Βόρας αποτελεί προστατευόμενη περιοχή Natura 2000 και ότι κάθε σχέδιο ή έργο που μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις εκεί υποχρεωτικά πρέπει να υποβάλλεται σε δέουσα εκτίμηση και μπορεί να εγκρίνεται μόνο εφόσον δεν παραβλάπτει την ακεραιότητα του τόπου. Αυτό σημαίνει ένα πράγμα: δεν υπάρχει κανένα περιθώριο αυθαιρεσίας, καμία πολιτική ασυλία και καμία άδεια καταστροφής στο όνομα της “ανάπτυξης”. Ταυτόχρονα, η ίδια η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι ήδη από τον Ιούνιο του 2025 έχει αποστείλει στην Ελλάδα προειδοποιητική επιστολή επειδή δεν συμμορφώθηκε με απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν είχε θεσπίσει τα αναγκαία μέτρα διατήρησης για 239 περιοχές Natura 2000.
Η κυβέρνηση είναι πλέον διπλά εκτεθειμένη, διότι στην Αχλάδα υπάρχουν σοβαρά ζητήματα με την υποβάθμιση προστατευόμενης περιοχής, την ανεπαρκή αποκατάσταση και την περιβαλλοντική επιβάρυνση. Επίσης, η ίδια η χώρα βρίσκεται ήδη υπό ευρωπαϊκή πίεση για αποτυχία προστασίας του δικτύου Natura 2000. Άρα η Αχλάδα δεν είναι “ένα τοπικό θέμα” αλλά ένα κομμάτι ενός γενικευμένου μοντέλου αδιαφορίας, συγκάλυψης και παραβίασης του περιβαλλοντικού δικαίου.
Η Επιτροπή επέλεξε και εδώ να μεταθέσει πρωτίστως την ευθύνη στις ελληνικές αρχές. Όμως η ουσία δεν αλλάζει: το ευρωπαϊκό δίκαιο ισχύει, το καθεστώς προστασίας είναι σαφές και η κυβέρνηση οφείλει να δώσει απαντήσεις.:
-Ποια δέουσα εκτίμηση έχει γίνει για την Αχλάδα;
-Ποια μέτρα αποκατάστασης εφαρμόστηκαν;
-Ποιος ελέγχει τη συμμόρφωση;
– Ποιος θα λογοδοτήσει για μια προστατευόμενη περιοχή που υποβαθμίστηκε χωρίς την απαιτούμενη προστασία;
Η Μαρία Ζαχαρία δήλωσε «Δεν θα επιτρέψουμε να αντιμετωπίζονται οι προστατευόμενες περιοχές ως ζώνες ελεύθερης παραβίασης. Δεν θα επιτρέψουμε να αντιμετωπίζονται οι πολίτες της Φλώρινας ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Και δεν θα επιτρέψουμε να γίνει η περιβαλλοντική νομιμότητα κουρελόχαρτο για να εξυπηρετούνται ισχυρά συμφέροντα. Καλώ την Ελληνική κυβέρνηση να σεβαστεί τους κατοίκους της Αχλάδας Φλώρινας, να σταματήσει στον βωμό των ιδιωτικών συμφερόντων να καταστρέφει την ζωή, την περιουσία και το περιβάλλον».
Η υπόθεση της Αχλάδας θα συνεχιστεί μέχρι τέλους!
Ερώτηση προτεραιότητας με αίτημα γραπτής απάντησης P-001876/2026
προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Μαρία Ζαχαρία (NI)
Θέμα: Υποβάθμιση περιοχής Natura 2000 στην Αχλάδα Φλώρινας και πιθανή υπονόμευση του ενωσιακού πλαισίου εκπομπών
Στην Αχλάδα Φλώρινας αναπτύσσεται εκτεταμένη εξορυκτική δραστηριότητα λιγνίτη, σε άμεση γειτνίαση με την περιοχή Natura 2000 «Όρος Βόρας (Καϊμακτσαλάν)» (GR1340004). Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, έχουν επέλθει εκτεταμένες αλλοιώσεις οικοτόπων και ανεπαρκής ή μη αποδεδειγμένη αποκατάσταση, ενώ παράλληλα προωθούνται οριζόντιες επιτρεπόμενες χρήσεις εντός περιοχών Natura 2000, χωρίς σαφή διαφοροποίηση επιπέδων προστασίας. Επιπλέον, υπάρχουν πληροφορίες ότι μέρος του εξορυσσόμενου λιγνίτη εξάγεται προς τα Σκόπια για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία επανεισάγεται στην Ένωση, γεγονός που εγείρει ζητήματα ως προς την αποτελεσματικότητα του πλαισίου ETS-CBAM και τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα μέσω εισαγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας.
Ερωτάται η Επιτροπή:
1. Έχει ζητήσει —ή προτίθεται να ζητήσει— από τις ελληνικές αρχές πλήρη στοιχεία και δέουσα τεκμηρίωση συμμόρφωσης με το άρθρο 6 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ ως προς την αποφυγή υποβάθμισης και την επαρκή αποκατάσταση στην Αχλάδα;
2. Πώς αξιολογεί, υπό το πρίσμα του ενωσιακού δικαίου, την επαναλαμβανόμενη πρακτική υποβάθμισης και μη αποκατάστασης σε περιοχές Natura 2000 στην Ελλάδα;
3. Θεωρεί ότι η περιγραφόμενη πρακτική εξαγωγής λιγνίτη και επανεισαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας απαιτεί ειδικό έλεγχο ως προς την αποτελεσματικότητα του ETS-CBAM και τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα;
Κατάθεση: 6.5.2026
ΕL
P-001876/2026
Απάντηση της κ. Roswall
εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
(3.7.2026)
Το Όρος Βόρας (κωδικός τοποθεσίας: GR1240008) είναι ζώνη ειδικής προστασίας σύμφωνα με την οδηγία για τα άγρια πτηνά. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 3 της οδηγίας για τους οικοτόπους, κάθε σχέδιο ή έργο το οποίο είναι δυνατόν να έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις σε τόπο Natura 2000, καθεαυτό ή από κοινού με άλλα σχέδια ή έργα, πρέπει να εκτιμάται δεόντως ως προς τις επιπτώσεις του στον εν λόγω τόπο, λαμβανομένων υπόψη των στόχων διατήρησης του τόπου, και μπορεί να εγκριθεί εάν δεν παραβλάπτει την ακεραιότητα του τόπου περί του οποίου πρόκειται. Εξαιρέσεις από την υποχρέωση αυτή μπορούν να γίνουν δεκτές υπό τους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 4. Με την επιφύλαξη του ρόλου της Επιτροπής ως θεματοφύλακα των Συνθηκών, εναπόκειται πρωτίστως στις ελληνικές αρχές να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση με το περιβαλλοντικό δίκαιο της ΕΕ.
Τον Ιούνιο του 2025 η Επιτροπή απέστειλε στην Ελλάδα προειδοποιητική επιστολή δυνάμει του άρθρου 260 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ, επειδή δεν συμμορφώθηκε με την απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ της 17ης Δεκεμβρίου 2020 όσον αφορά τη διατήρηση της φύσης, δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν είχε ακόμη θεσπίσει τα αναγκαία μέτρα διατήρησης για 239 τόπους Natura 2000.
Οι εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ από τη Βόρεια Μακεδονία υπόκεινται στον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (ΜΣΠΑ) της ΕΕ για την πρόληψη του κινδύνου διαρροής άνθρακα, με τον οποίο διασφαλίζεται ότι το κόστος άνθρακα της εισαγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας είναι ισοδύναμο με το κόστος άνθρακα της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται στην ΕΕ. Η μεθοδολογία που χρησιμοποιείται στο πλαίσιο του ΜΣΠΑ για τον προσδιορισμό των ενσωματωμένων εκπομπών και της υποχρέωσης ΜΣΠΑ αντικατοπτρίζει την ένταση εκπομπών της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται σε τρίτη χώρα (π.χ. εάν βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον λιγνίτη), ενώ παρέχεται παράλληλα η δυνατότητα αναφοράς των πραγματικών εκπομπών για την ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές όταν πληρούνται οι αντίστοιχες προϋποθέσεις.